Bir Pencere İki Manzara

Tanin gazetesinde Osmanlı Devleti’nin iç ve dış politikası hakkında kaleme aldığı geniş yazı külliyatını iki cilt hâlinde neşrettiğimiz Babanzade İsmail Hakkı’nın bu yazı faaliyetine düşülmüş hacimli bir dipnot sayılabilecek Bir Pencere İki Manzara, son devrin önemli aydınlarından birinin gözünden imparatorluğun pek çok belirleyici hadisenin gerçekleştiği çalkantılı bir eşiğinin iç ve dış siyasi gelişmelerine dair -söz konusu külliyatı merkeze alarak- semereli ve net bir değerlendirme sunmak üzere ortaya konulmuştur.

Altı bölümden oluşan çalışmanın, İsmail Hakkı Bey’in hayatını ele alan ilk bölümünden sonra İkinci Meşrutiyet’in ilanından Bosna-Hersek’in Avusturya’yı ilhakına, Arnavutluk hadiselerinden Amerikan seçimlerine, İspanya’daki anarşist eylemlerden Fas krizine, Trablusgarp ve Balkan Savaşlarından Mebusan ve Ayan meclislerinin Kanunuesasi çerçevesinde değerlendirildiği ve İsmail Hakkı Bey’in anayasa hukukçuluğu rolünü öne çıkaran yazılarının ele alındığı beş geniş bölüm, Faysal Mayak’ın çalışmasının Tanin Yazıları külliyatının yararlı ve önemli bir eki olarak okunmasını gerektirecek niteliktedir.

Tanin Yazıları ve Bir Pencere İki Manzara ile birlikte 1908-1913 yıllarının en detaylı değerlendirmeleri, hem bu yılların önemli bir çağdaşının kaleminden hem de onu kavrayışlı bir şekilde ele alan analitik bir monografinin ışığında tarih literatürümüze kazandırılmış olmaktadır.